Yalburt Hitit Havuzu

Ömer Palabıyık
Mesaj Panosu Yöneticisi
Mesajlar: 561
Kayıt: Çrş Şub 24, 2021 5:00 pm

Yalburt Hitit Havuzu

Mesaj gönderen Ömer Palabıyık »

Resim
Yalburt anıtı, Konya’nın Ilgın ilçesinin 23 km kuzeybatısındaki Yalburt olarak bilinen çayırlık bir alandadır.
1970 yılında YSE çalışmaları sırasında bir buldozer tarafından tepenin yamacı düzenlenirken tesadüfen bulunmuştur.
Alan 1970-1975 yılları arasında Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürü Raci Temizer tarafından kazılmış ve anıt bugünkü haline restore edilmiştir.
İç taraf bakan yüzeyleri üzerinde hiyeroglif yazılar bulunan 20 kireçtaşı bloğun duvarlarının en üst sırasını oluşturduğu, 13 metreye 8 metre boyutlarında dikdörtgen şeklinde bir havuzdur. Besleyen kaynak 1970'lerde civardaki köylere yönlendirilmiş olduğu icin havuz artık kurudur.
Resim
İçe bakan yüzeyleri Luvice bir yazıt ile işlenmiş bloklar havuzun 3 kenarını (güney, batı ve kuzey) oluşturur.
4. kenarın (doğu), zamanında benzer bloklara sahip olup olmadığı belli değildir.
Yazıtın ilk bloğunda Kral Tuthaliya adı, kanatlı güneş simgesi ile birlikte açıkça görülmektedir. Blokların çoğu aynı yerde geç devirlerde inşa edilmiş yapılarda kullanılmış olarak bulunmuştur. Blokların şu anki restore edilmiş sırası tamamen doğru değildir ve bir miktar bloğun da eksik olduğu anlaşılmaktadır.
Poetto ve Hawkins’in incelemelerine göre 1., 16. ve 10. bloklar çok büyük ihtimalle yazıtın ilk üç bloğudur ancak kalan bloklar için kesin bir şey söylenemez.
Resim
Yazıt, (IV.) Tuthaliya‘nın savaşlarından ve başarılarından bahsetmektedir. Anıt, büyük ihtimalle Hititlerin diğer su anıtlarına (örneğin Eflatunpınar) benzer şekilde bir havuz veya su rezervuarı olarak yapılmış olmalıdır.
Ağustos 2019 itibarı ile anıt sonderece bakımsız durumda bulunmaktadır. Havuz alanına daha çok toprak dolmuş, yazıtsız olan kuzey duvarı temelleri görünmez hale gelmiş, 6. blok parçalara ayrılıp devrilmiş, daha önce yüzüstü yere devrilmiş olan 18. ve 19. bloklar artık tamamen toprak altında kalmış durumdadır. Anıtın acilen çevre düzenlemesi yapılarak koruma altına alınması ve mümkünse blokların replikaları ile değiştirilmesi gerekmektedir.
IV. Tuthaliya' nın Konya' nın Batısında Ilgın Bölgesinde Yalburt Mevkiinde Bulunan Havuz Anıtını Süsleyen Hiyeroglif-Luwicesi Ile Yazılı Hiyeroglif Bloklarının Türkçeye Çevirisi
Resim
Resim
Resim
Resim
Blok 1
§ 1 . Kahraman Büyük Kral Murşili'nin ( torunu) , Kahraman Büyük Kral Hattuşili'nin oğlu, kahraman Büyük Kral Majeste Tabarna "Hükümdar" Tuthaliya . . . (şöyle der):
Blok 2
§ 1 . . . . ] vurdu
§2. Ben, güneş (?) , Labarna . . . - tusa kentine geri gelelim.
§3. Ve beni Fırtına Tanrısı [ . . .
Blok 3
§ 1 . . . . ] yoktu,
§2. ve sınırlara geldiğim zaman,
§3 . . . . [ . . .
Blok 4
§ 1 . a . . . Patara dağına verdim (teslim ettim) ,
b . . . - tırdım,
c ve taştan bir anıt (?) yaptım.
§2. Ve babalarımdan ve büyük babalarımdan, Hatti 'nin büyük krallarından hiçbiri bu ülkelere koşmadı (gitmedi) .
§3. Fakat efendim Fırtına Tanrısı beni sevdiği için
§4. bu ülkeleri [yendim?]
Blok 5
1 . . . .
§ 2 . (dağlar)
Blok 6
§ 1 . . . . Kuwalatarna [ülkesinde] , kadın lar (ve) çocuklar [önümde] diz çöktüler.
§ 2 . çok sayıda sivil halkı, sığır ve koyunları aldım ve [götürdüm?]
§ 3 . ve [ . . .
Blok 7
§ 1 . ve Nipira ülkesine vurdum . . .
§2. a ve onu imha ettim,
b Güneş (?) , Nipira, Kuwakuwalmvanta (?) ülkelerini (ve) . . . . [ . . .
Blok 8
§ 1 . . . ( Fıruna Tanrısı , efendim, önümde koştu ve . . . [ . . .
Blok 9
§ 1 . a . . . ] Luka ülkelerini imha e ttim .
b Wiyanawanda ülkesi nde (ben) Büyük Kral . . . yaptı m,
§2. ve Luka ( ülkeleri) . . .
Blok 10
§ 1 . ] lutfu ile,
§2. Ben, kahraman . . . (fiil ) , . . . , Büyük Kral
§3. Efendim Fırtına Tannsı önümde koşunca,
Blok 11
§ 1 . Fırtına Tanrısı efendi (m) , ön (üm ) de koştu,
§2. Ve ben Güneş (?) , Atpa kentini/ülkesini fethettim . . .
§3 . . .
§4 a . . .
b bunları (?) . . o / onlar fethetti,
§5 . . .
Blok 12
§1. . .
§2 ve (ben) Pinali 'ye vurdum.
§3 Ve ben Güneş (?) Pinali karışısında "güçlü kaldım ".
§4 Fırtına Tanrısı, efendi (m) , önümde koştu.
Blok 13
§ 1 ve ben Güneş (?) fethettim,
§2 ve (ben) Pinali'yi imha (ettim) ,
§3 ve ( ben ) Awarna'ya geldim,
Blok 1 3
§4 a ve benim (?) , Güneşin (?) , 4, 1 00 eşek ( idiler) ,
b ya da [ . . .
Blok 14
§ 1 . . . ] (çekip) aldım,
§2 ben tahta oturdum,
§3 ve (be n ) Büyük Kral . . . ,
§4 (ben ) Talawa kentine aşağıya geldim,
§5 ve Talawa kenti bana [ . . .
Blok 15
§1 . . . ] kadınlar (ve) çocuklar) [ önümde ( ? ) ] diz çöktüler (?) ,
§2 çok sayı da sivil halkı (?) , sığırları (ve) koyunları [alıp götürdüm?]
Blok 16
§ 1 a Ben Büyük Kral Suppiluliuma'nın ? ] torunun çocuğu
b Fırtına Tanrısının lutfu ile
§2 a bütün ülkeleri fethettim ,
b . . . Geyik Tanrısı [ . . .
Blok 17
§ 1 _ . . ] . . . ülkesini imha ettim,
§2 ve . . . - sa ülkesini, Kuwalatarna ülkesini [ imha ettim?]
(Alp, s. 161-169)
Sedat Alp'in "Hitit Çağında Anadolu" kitabından yapılmıştır. Hitit Çağında Konya'ya dair bir kesit sunulmak amaçlanmıştır. Sedat Alp'i saygı ile anıyoruz.

“ANITLAR” sayfasına dön